Thỉnh thoảng lúc 11h đêm tôi còn ở ngoài đường chứ chưa về nhà. Đó là những lúc tăng ca về khuya, tôi thường đi ăn khuya rồi mới về phòng. Thật ra tôi thích cảm giác đi lang thang một mình trong đêm khuya chứ cũng không hẳn là vì đi ăn. Lúc ấy phố xá vắng tanh, vài chiếc xe chạy ngoài đường cũng trở nên vội vã. Lúc này rất ít quán ăn còn mở cửa, chỉ còn một vài quán chong đèn bán cho khách ăn đêm. Có bữa tôi chọn ăn hủ tiếu, có bữa thì ăn cơm tấm đêm, ăn vội cho qua bữa rồi về phòng.
Ban đêm, sương xuống lũ phũ mờ mờ, gió đêm cũng lạnh lẽo, kéo cổ áo lên cao kín cổ, rồi một mình tiếp tục dạo về trong đêm tĩnh mịch.
Tôi ở một mình một phòng trọ. Buồn !
11h đêm, tắt điện phòng đi rồi, căn trọ nhỏ đơn sơ ngập tràn bóng tối. Cả thế giới bây giờ chỉ giường như chỉ còn mình với mình. Khi ấy tôi trải chiếu, nằm xuống nền nhưng chưa vội ngủ. Tôi thường gác tay lên trán và suy nghĩ. Thường lúc nào cũng vậy, cứ suy nghĩ, cứ nhớ lại quá khứ, cứ đắn đo cho tương lai, lúc thì tưởng tượng, tất cả những gì thật nhất, sâu thẳm nhất trong con người mình lại hiện ra trong đầu để suy nghĩ mãi cho đến lúc ngủ quên. Có hôm suy nghĩ chuyện gì đó quá sâu sắc lại mất ngủ, người phờ phạc.
Tôi bắt đầu nhớ về chuyện quá khứ, chuyện từ lúc tôi được sinh ra mà Ngoại đã kể lại cho tôi nghe khi còn thơ ấu...
***
Đó là vào những năm đầu thập niên 90, ba mẹ sinh ra tôi. Tôi là con thứ 2 sau một người chị.
Làng tôi được gọi là làng Tây để phân biệt với làng Đông. Những năm ấy, Làng Tây của tôi còn nghèo và lạc hậu lắm. Đường xá toàn là đá sỏi lục cục, lòn hòn. Nhà nào khấm khá mới có được chiếc xe đồng dông. Và nhà tôi lúc đó có những hai chiếc. Trước khi sinh tôi ra, gia đình tôi thuộc dạng giàu có trong làng vì bà nội lúc ấy có của rất nhiều. Ba mẹ tôi lại biết làm ăn nên cuộc sống khá dư giả.
Tôi sinh sau chị tôi hai năm. Sau khi sinh tôi ra, vài tháng sau, bà nội tôi mất. Ba tôi vì thương bà quá mà suy sụp gần cả năm trời mới bình thường lại được. Trong khoảng thời gian này, việc làm ăn của nhà tôi theo đó cũng không được thuận lợi.
Còn tôi từ lúc sinh ra đau bệnh mãi không dứt. Mẹ tôi ôm tôi đi hết bác sĩ này tới bác sĩ nọ, mỗi lúc lại một bệnh. Ba tôi phải bán đi mấy công mía, hecta rẫy rừng cũng chỉ để chữa bệnh cho tôi.
Lúc này kinh tế nhà tôi thêm eo hẹp hơn vì phải vừa nuôi chị tôi, lại vừa phải lo cho tôi bệnh tật, công việc làm ăn của nhà lại thất bát.
Một năm sau, nhà tôi từ chỗ khá giả giờ trở nên nghèo khó. Mẹ bất ngời mang thai em trai tôi. Nhà càng thêm túng quẫn, ba tôi trở nên ngao ngán mọi việc.
Rồi em trai tôi được sinh ra. Khác hẳn tôi, em trai tôi khấu khỉnh, khỏe mạnh chứ không bệnh tật như tôi. Từ ngày có nó, ba tôi trở nên vui vẻ, công việc của ba lại trôi chảy, nhà tôi cũng gần như thoát cảnh túng quẫn chứ vẫn chưa được như xưa. Cả nhà như được thêm một sức sống vô hình nào đó.
Riêng tôi thì vẫn vậy, vẫn đau ốm lặt vặt suốt mãi, lúc nào cũng khóc lóc, mặt mày tèm nhem, người thì gầy còm.
Tôi được mọi người nhìn nhận là một đứa trẻ khờ người, ốm yếu chứ không được bình thường như những đứa trẻ khác.
Lớn lên một chút khoảng 4 tuổi thì tôi tự đi, tự chơi, chứ cũng không ai trong nhà quan tâm. Nhưng lúc đó tôi còn nhỏ, tôi không cảm nhận được sự lạnh nhạt của mọi người trong nhà đối với mình. Khi lớn lên thêm nữa, tôi vẫn mặc định sự lạnh nhạt đó là hiển nhiên.
Tôi thường chơi một mình lang thang khắp các nhà trong xóm. Chị không dẫn tôi đi chơi, chị tôi chỉ chơi với em, ngoài ra thì chị còn đi học. Ba mẹ thì thường chỉ kêu tôi về lúc tới bữa ăn hay khi trời đã tối mịt mà vẫn chưa thấy tôi về. Những lúc như vậy tôi hay bị ăn đòn roi vì cái tội đi chơi không biết đường về.
Tôi ốm yếu nên thương bị mấy đứa trong xóm ăn hiếp. Khi đó tôi thường khóc chứ không biết làm gì. Có lần tôi cũng đánh được một thằng nhỏ hơn tôi. Ngay lập tức nó về nói ba nó. Tôi bị ba nó bắt lại và véo tai đau như muốn sứt lỗ tai. Và tôi mới nhận thấy, thì ra khi bị đánh chỉ cần về nói với ba là ba sẽ trị tội đứa đó. Nhưng sau đó, khi tôi bị đánh, tôi chạy một mạch về nhà nói với ba. Ba tôi liền cầm roi quất tôi ấy cái nẩy người. Từ đó tôi chừa, khi đánh nhau với đứa nào tôi cũng không hề nói với nhà một tiếng nào. Nhưng lỡ như đứa nào ác ý "mắng vốn" với ba má tôi, thì tôi sẽ bị đòn roi đến lằn ngang tím dọc.
Mấy đứa trong xóm biết vậy, lại càng ăn hiếp tôi hơn. Còn tôi thì chỉ biết đánh lại được đứa nào thì đánh, không thì âm thầm mà chịu đòn.
Mãi cho đến năm tôi 6 tuổi. Một hôm ba mẹ tôi chở tôi về nhà ngoại cách nhà tôi gần cả trăm cây số chơi . Sau khi ăn trưa xong, ngoại ru cho tôi ngủ trên võng. Đến lúc thức dậy thì ba mẹ tôi đã về từ lúc nào rồi. Tôi thức dậy đòi về nhưng không có ai dẫn tôi về, tôi gào khóc như như bị ai đánh.
- Ngoại ơi! Ngoại kêu ba má dẫn con về đi !
Ngoại ôm tôi dỗ dành:
- Ba má về hết rồi, thôi ở lại bữa nay với ngoại, mai ngoại dẫn về nghen !
Nghe ngoại nói ở chỉ bữa nay thôi, mai lại về nên tôi cũng thôi khóc. Nhưng tôi có ngờ đâu ngày hôm sau ngoại lại hứa y chang như vậy. Tôi thì cứ tin ngoại cứ ở đến khi quên cả việc về nhà mà ở hẳn luôn nhà ngoại từ lúc nào không hay.
Từ đó trong lòng tôi luôn thắc mắc: Tại sao tôi lại bị ba má mang về bỏ ở nhà ngoại ? Tôi là ai?
Đã có khi ai đó vô tình giỡn ác ý:
- Mày có phải con ruột của ba má mày đâu, ba má mày lượm mày trên núi rồi đem về nuôi thôi !
Lòng dại thơ non nớt của tôi lúc đó cũng đã từng tin. Tôi hỏi ngoại nhưng ngoại vẫn khẳng định không phải.
Thời gian rất lâu sau đó, tôi mới biết được sự thật vì sao ba má lại đối xử với tôi như vậy.
Những năm tháng sống với ngoại là những năm tháng đẹp nhất cuộc đời tôi mà mãi mãi tôi không còn bao giờ được sống như vậy thêm một lần nào nữa.
Bây giờ tôi đã lên lớp 3 rồi !
Giữa tháng 3 trời nắng chang chang. Tôi đội quyển vở trên đầu che nắng, lếch thếch từng bước chân mệt mỏi đi học về. Vừa về tới ngõ tôi thấy ngoại cầm một cái rỗ đi ra.
- Ngoại đi đâu vậy?
Ngoại nhìn tôi trả lời:
- Đi học về rồi đó hở ! Giờ ngọai qua nhà dì Hương hái ít rau dền về nấu canh. Vườn bển rau dền mọc quá chừng. Mày cứ dô nhà rửa mặt cho mát đi, đợi ngoại hái rau dền về nấu canh rồi ăn trưa !
Tôi nghe mà sụi lơ. Đi học về vừa đói bụng muốn xỉu, chỉ ước có mâm cơm thật ngon để ăn cho êm bụng, mà giờ này ngoại chưa nấu cơm nữa. Nhưng tôi không trách ngoại. Ngoại làm rất nhiều việc, nên hay nấu cơm rất muộn. Tôi vẫn thường phải chịu những cơn đói như thế này.
Ngoại thường gọi tôi bằng "mày" chứ không phải bằng "con" hay bằng "cháu" như người khác. Tuy gọi vậy nhưng ngoại rất thương tôi. Làm gì ngoại cũng nghĩ đến tôi.
Dì Hương là nhà hàng xóm cạnh nhà. Gọi là "dì" nhưng thực chất chỉ là gọi vậy thôi chứ chẳng có bà con gì cả. Dì Hương có một đứa con gái bằng tuổi tôi tên là Trâm. Nhưng dì không có chồng. Tôi cũng chẳng biết ba của con Trâm là ai cả. Có lần tôi hỏi, nó cũng kêu không biết. Tôi lại đi hỏi ngoại, ngoại la cho tôi một trận vì tội nhiều chuyện chứ không trả lời. Từ đó tôi không dám thắc mắc về ba của con Trâm là ai cả, rồi cũng quên dần chuyện này, không còn quan tâm nữa.
Vô tới nhà, tôi quăng quyển vở lên giường, cởi phăng phăng cái quần tây dài với cái áo sơ mi đi học vứt ra đó, đi vội ra giếng tắm cho mát.
Cái giếng đào nước trong vắt, mát rượi, đứng ở trên nhìn xuống nhìn thấu tận từng viên sỏi dưới đáy giếng. Tôi thả cái gàu xuống cái "ùm". Rồi kéo lên từng gàu nước xối lên mình. Nước chảy tới đâu cảm giác mát lạnh, rần rần tới đó.
- Cha mẹn ! Mới đi về mồ hôi, mồ kê tèm hem mà mày ra tắm xối nước ào ào vẩy cho đau hả Du. Tắm lẹ lên rồi vô !
Ngoại về, chiếc rổ trên tay đầy ắp ngọn rau dền non. Oái ăm thay, đi sau ngoại là con bé Trâm nữa. Nó đang nhìn tôi trợn tròn mắt. Tôi thì xấu hổ vội chạy núp sau thành giếng. Bởi vì tôi đang tắm tiên.
- Ha ha.. Thằng Du đang ở truồng !
Con Trâm chọc tôi, vẻ mặt nó cười ngạo nghễ. Tôi la lại nó:
- Con kia vô duyên nha mày ! Ở truồng kệ tao chứ !
Ngoại bên nó, la tôi:
- Mày mới vô duyên đó ! Tắm ở truồng dồng dổng giữa trời giữa đất ! Vô nhà mặc đồ đi rồi ăn cơm !
Tôi quê cục chạy vội vô nhà mặc đồ. Mà tôi cũng chỉ mặc độc một cái quần đùi thôi. Bao giờ ở nhà cũng vậy, tôi ít bao giờ mặc áo. Bởi vậy mà thân hình gầy còm, ốm nhách của tôi lộ ra, ai nhìn thấy cũng có thể đếm được cả bao nhiêu cái sươn sườn.
Trong lúc tôi mặc đồ, lấy khăn lau đầu lau cổ cho khô người thì ngoài này ngoại với con bé Trâm đã rửa xong mớ rau dền và đã bắt đầu nấu canh.
Tôi ra dọn cơm thì ngoại nhắc:
- Lấy 3 cái chén nghe Du ! Hương đi ăn giỗ rồi, trưa nay con bé Trâm ăn cơm nhà mình !
Tôi quay qua nói với con Trâm:
- Nay mẹ mày đi ăn giỗ hả Trâm ?
Nó lấy hai tay rẽ đầu tóc đang lũ phủ cho khỏi che mặt, rồi ngửa lên ừ với tôi một tiếng. Tôi nói tiếp:
- Vậy chiều nay mẹ mày đem bánh về mày phải cho tao ăn nữa đó nghe chưa ?
Con Trâm nhoẻn miệng cười:
- Ừ ! Có bao nhiêu tao cho mày hết !
Tôi lườm lườm, nghi nghờ nó:
- Mày chỉ giỏi nịnh ! Chiều nay mà không có là coi chừng !
Ngoại múc canh ra tô, quay qua la tôi:
- Dọn chén xong chưa, ở đó đòi ăn !
Tôi vội vã lau chén đũa, bày biện lên bàn.
Bữa cơm cũng chỉ có mỗi món canh rau dền, với chén nước mắm dã ớt kim. Nhưng tôi ăn ngon lành, phần vì đói bụng, phần vì canh rau dền ngọt quá. Ngọn rau dền còn non trong mới hái rồi nấu liền , nêm vô đó một chút mắm cái, thì bữa nào tôi cũng ăn căng bụng. Cho đến khi lớn, tôi vẫn thường nhớ món canh rau dền này của ngoại.
Con trâm ăn có hơn chén cơm đã bỏ đũa xuống rồi, ngoại thì ăn chậm rãi, chỉ có tôi là làm giặc trong mâm cơm, ăn liền một mạch gần sạch nồi. Sau khi no nê, tôi nhìn con Trâm nói:
- Mày biết rửa chén không ?
Con trâm ngẩn người thiệt thà đáp:
- Biết chớ sao hông ?
Tôi vui mừng:
- Vậy xí nữa tao dọn xuống, rồi mày rửa chén nghen !
Con Trâm gục đầu đồng ý. Ngoại nghe thấy ngăn cản:
- Thôi để đó ngoại dọn, hai đứa ăn xong lên ngủ trưa đi. Thằng Du chiều lên gò chăn gò ngen. Bò ngoại gởi cho bác bảy chăn từ hồi sáng giờ ở trển đó !
Tôi nghe thấy ngoại nói nhưng cũng không trả lời lại gì cả. Vì đây là công việc thường ngày của tôi rồi. Cứ sáng đi học, chiều về thả bò lên núi. Và tôi thì thích chăn bò hơn là đi học
Chiều hôm nay buồn, ngồi kể tiếp lại chuyện đời:
Sau khi lớn hơn một chút, khoảng lên 6,7 tuổi gì rồi, lúc này tôi đã an phận sống với ngoại. Nhà ngoại là căn nhà xây bằng đá tổ ong, không trát vách, nhìn rất cũ kỹ. Vì nhà xây từ thời chiến tranh, lúc ông ngoại còn sống.
Trong căn nhà ấy, chỉ có hai bà cháu sống với nhau. Vật dụng trong nhà thì đơn sơ, cái gì cũng nho nhỏ từ cái siêu đun nước, cho tới cái rỗ, cái chén ăn cơm. Ngoại trồng cây rất giỏi, hễ trồng cây gì là cây đó cũng tốt tươi. Dù là nhà nhỏ nhưng vườn lại rộng, rất nhiều cây trái khiến căn nhà càng thêm quạnh hiu. Đã vậy nơi này lại là vùng núi, cảnh vật hoang vu vô cùng.
Lúc ấy buồi sáng thì tôi đi học, còn buổi chiều thì chăn bò. Nhà xa trường, mỗi hôm tôi phải đi bộ gần 5 cây số để tới trường. Hồi lớp 1 mới đi thì có hôm ngoại mượn xe đạp chở đi, có hôm thì tôi đi bộ theo mấy anh chị lớn trong xóm để tới trường. Miền trung nắng gió, hễ cứ nắng thì cháy đầu, đổ lửa. Bữa nào đi học về cũng mồ hôi nhễ nhại. Còn mùa mưa thì ôi thôi, đi học tới trường thì ướt như chuột lột. Cái cảm giác ngồi trong lớp ướt át, bít rít, mỗi khi gió lùa lạnh run người ám ảnh tôi suốt quãng thời gian đó.
Ngày đó ngoại nuôi một con bò cái vàng. Con bò ấy gắn liền với tôi cả tuổi thơ. Chiều là lúc tôi dắt nó đi ăn theo bờ mương, ruộng lúa, lúc thì ngoài đồng mía, lúc thì theo những người có bò nhiều thả ùa lên đồi lên núi thả rông.
Chăn bò là vui nhất. Nếu là chăn ở đồng mía thì đi tìm tổ chim, bẻ mía ăn, làm những mũi tên từ lá mía rồi cả bọn thi nhau đứa nào phóng xa nhất. Còn nếu chăn ở trên núi thì đi hái trái dại ăn nào là ổi, sim, chùm chày, mỏng khiển, ăn lá dang với muối, tới mùa mít thì vô rẫy ai có mít chín hái trộm, có khi là hái điều mà ở quê tôi gọi là đào lộn hột nữa. Nói chung là đủ trò.
Nhưng mà, lúc ấy tôi là thằng suy dinh dưỡng đúng nghĩa. Người gầy gò, ốm nhom, đen nhẻm, tóc thì cháy nắng, người đầy ghẻ chốc. Hai bên cánh tay với mặt lúc nào cũng chèn chịt vết lá mía cắt, đến nỗi có thẹo. Đi học thì dốt, vậy nên trong mắt bạn bè trên lớp, tôi là thằng đần đúng nghĩa.
Trên lớp tôi không có bạn, ở nhà cũng vậy, lại còn bị mấy thằng trong xóm ăn hiếp đánh tôi suốt ngày. Hễ thấy tôi có cái gì là tụi nó bu vô giật. Nhớ có hồi ngoại sai tôi đi mua 1 gói mì tôm về để chiều ngoại nấu canh với đu đủ ăn. Tôi mua trở về, gặp ngay bọn thằng Lâm. Nó đón đường tôi giật gói mì, xé ra tung tóe rồi ăn sống. Tôi sợ về không dám nói thật với ngoại mà nói dối rằng làm rớt tiền mất không có tiền mua. Ngoại lúc đó cũng nổi giận cầm roi quất tôi mấy roi làm tôi khóc thét. Nước mắt giàn giụa nhưng cũng chỉ dám leo lên giường nằm quay mặt vô vách khóc thút thít rồi ngủ đói. Đến tối ngoại mới kêu dậy ăn cơm.
Hình như ngay từ nhỏ tôi đã là người cô đơn rồi !
Ở nhà ba mẹ tôi, mỗi năm có một cái giỗ ông bà nội. Nhưng mỗi khi giỗ, chỉ có ngoại là về ăn giỗ. Mỗi lần ngoại ăn giỗ ở nhà ba mẹ tôi về, có mang chút thức ăn cho tôi. Tôi có lần cũng đòi ngoại dẫn về nhà ăn giỗ, nhưng ngoại nói lớn rồi về.
Tôi lên cấp 2, lúc ấy là cuối lớp 8, đầu lớp 9, thì tôi mới được lần đầu tiên trở về nhà sau ngần ấy năm, tôi tự đạp xe đạp về nhà. Nhưng vẫn không có gì thay đổi. Ai cũng xem tôi người lạ, tôi thì cảm giác như mình đang là người thừa. Cứ một mình đi đi lại lại trong nhà mà chẳng ai ngó ngàng. Chỉ sau một ngày, tôi trở về nhà ngoại.
Lên đầu cấp 3, trường học ở xa hơn. Tôi vẫn đạp cái xe đạp cũ kĩ đi học. Nó thường xuyên bị trật xích, có khi lai trật con cóc. Mỗi lần như thế tôi phải ngồi xuống giữa đường tự sửa. Bạn bè đi học ngang qua nhìn mà tôi quê muốn độn thổ. Đối với bạn bè trên lớp, tôi vẫn là một thằng bần nông, học dốt như thời học cấp 2, cấp 3.
Cũng năm đó ngoại bị bệnh rồi đột ngột mất. Mấy ngày đám tang ngoại là bấy nhiêu ngày tôi khóc như thể có bao nhiêu nước mắt trong người đều tuông ra hết. Đó là lần tôi khóc nhiều nhất. Một thằng con trai mới lớn không cần sĩ diện, không cần để ý ai xung quanh, khóc trước bao nhiêu người, chỉ biết khóc và khóc. Ngoại được chôn trên một ngọn đồi trong một buổi chiều đìu hiu. Người thương tôi nhất không còn nữa. Qua mấy ngày sau ba mẹ tôi kêu về nhà ở.
Nhà tôi lúc này cũng thuộc dạng khá giả rồi. Tôi về sống trong nhà lại khiến ba mẹ tôi lo lắng. Tôi thấy họ đi xin bùa chú về dán khắp nhà. Nhưng tôi mặc kệ, không thèm để ý. Ngoài thời gian đi học trên trường, ở nhà là tôi làm hết việc nhà. Cả ngày không nói gì với ai trong nhà, thích làm gì thì làm. Người tôi mụ đi, khờ khạo. Xóm làng ai cũng nói tôi là thằng khờ người rồi.
Nhưng cũng có khi tôi phản kháng lại. Có lần thằng em lấy dép chọi vào mặt tôi, quá bực tức tôi phi thẳng vào người nó làm nó khóc thét lên. Mẹ tôi chạy lại ôm nó rồi chỉ thẳng mặt chửi tôi là : "Đồ quỷ phá nhà chay". Tôi thường xuyên bị chửi như vậy nên bây giờ hễ nghe ai đó nói tới câu này là tôi cảm thấy giật mình.
Rồi thời gian trôi nhanh, hết cấp 3. Tôi không thi đại học mà vào thành phố làm. Cũng chỉ là theo mấy người trong xóm vô làm thôi chứ không phải ba mẹ gởi gắm gì. Lúc đó tôi thích đi đâu thì đi, làm gì thì làm.
Tôi vô thành phố xin làm công nhân cho một công ty chuyên gia công khuôn. Tôi đứng vị trí máy phay. Làm cực khổ mà còn lại bị người ta ăn hiếp, ép làm việc đủ thứ. Tôi vốn yếu ớt lại làm không nỗi nên tôi nghỉ làm. Sau đó gặp thằng bạn ở quê đi học, tôi lấy hết tiền làm gom được theo nó nôp hồ sơ vào một trường cao đẳng học. Trường này là trường tư nhưng giá học phí rẻ, chỉ cần nộp hồ sơ là học. Rồi vừa làm vừa học. Ngoài giờ học tôi làm cho một công ty vệ sinh công nghiệp, chuyên di lau chùi cửa kiến, sàng nhà, hút bụi cho mấy công ty. Làm thì cực mà lương cũng được, nhờ thêm tiền vay hỗ trợ sinh viên được 15 triệu nữa nên chật vật cũng qua được 3 năm cao đẳng.
Có nhiều cái để kể lắm mà giờ không biết kể sao cho hết